• ფორმულა 1: გრან პრი 2019

    2019 წლის ფორმულა ერთის გრან პრი სარბოლო სესიებით

  • ავტომობილის თვითდიაგნოსტიკის ფუნქცია

    თანამედროვე და, მით უმეტეს, მომავლის „ჭკვიანი ავტომობილის“ ტექნიკური სისტემის მართვა წარმოუდგენელია მისი შემადგენელი მექანიზმებისა და მოწყობილობების მუშაობის მუდმივი (თვით)დიაგნოსტიკის გარეშე. ეს აუცილებელია, რათა მართვის სისტემამ დროულად მოახდინოს რეაგირება სისტემაში მომხდარ არასტანდარტულ მოვლენებზე და ეცადოს, თავად აღმოფხვრას იგი; ან ოპერატიულად გააფრთხილოს მძღოლი უწესივრობების შესახებ; ან (უკიდურეს შემთხვევაში) დაიმახსოვროს ისინი, რათა მოთხოვნისთანავე მიაწოდოს მათ შესახებ ინფორმაცია სერვისის თანამშრომელს (ან მძღოლს).

  • Sir Vival - ექსპერიმენტალური უსაფრთხო ავტომობილი შორეული წარსულიდან

    არსებობენ ავტომობილები, რომლებიც ხანდახან დროს უსწრებენ: ტექნოლოგიით, ვიზუალით თუ ა.შ. უშუალოდ კი ეს ერთგვარი "მუშტაიდის საბავშვო მანქანა" სინამდვილეში 1958 წლის Sir Vival-ია. რომელიც ვოლტერ ჯერომის შთაგონებთი მისია იყო შეექმნა მსოფლიოში ყველაზე დაცული ავტომობილი. პროექტი 10 წელი გაგრძელდა. საბოლოო ჯამში, მას მართალია დასახული მიზანი ბოლომდე ვერ გამოუვიდა მაგრამ მისმა ქმნილებამ მსოფლოში ყველაზე უცნაური ავტომობილის ტიტული მაინც დაიმსახურა. რეალურად, იგი ერთ-ერთი პირველი ავტომობილია 1957 წლის Aurora-სთან ერთად რომელიც ექსპერიმენტალურ უსაფრთხო ავტომობილად შეიქმნა.

  • საავტომობილო შიგაწვის ძრავები

    საავტომობილო ტრანსპორტში დღეისთვის გამოყენებულია ნავთობური წარმოშობის თხევად საწვავზე (ან აირად საწვავზე) მომუშავე შიგაწვის ძრავები. აღნიშნული ენერგეტიკული დანადგარის დანიშნულებაა ნავთობური წარმოშობის საწვავის წვის შედეგად მიღებული ქიმიური ენერგია გარდაქმნას მექანიკურ ენერგიად.

  • რა არის Top fuel და რით განსხვავდება ბენზინისაგან

    თუკი გნებავთ შექმნათ მაღალი სიძლიერის მქონე 4 ტაქტიანი (Stroke) ძრავა, არსებობს რამოდენიმე მეთოდი მის მისაღწევად. პირველი: გავზარდოთ ტაქტი. მეორე: დავაყენოთ ტურბინა/სუპერჩარჯერი. მესამე და ბოლო: შევცვალოთ ბენზინი სხვა უფრო ენერგეტიკული საწვავით. ხოლო რაც შეეხება Top fuel დრაგსტერებს, სამივეს ერთიანად აკეთებენ.

Followers

Thursday, May 17, 2018

Alfa Romeo Giulia-ს კუპე ვერსიის წარდგენას აპირებს


გასული თვის ჭორებიდან გამომდინარე, რომელიც მოიცავდა იმას, რომ Alfa Romeo მუშაობდა Giulia-ს 3 კარიან ვერსიაზე, რომელიც იქნებოდა Quadrifogio-ს ვერსიაზე მაღალი შესაძლებლობის, რაც მოიცავს 641 ცხენის ძალას, გამართლდა. თუმცა მიიღებს თუ არა ის ჰიბრიდულ სისტემას Ferrari-სგან ჯერ კიდევ უცნობია. ყოველშემთხვევაში, სუპერქარის კონკურენტის წარდგენა რომ მოხდება Fiat Chrysler Automobiles ხელმძღვანელის სერხიო მარჩიონეს მიერ ივნისში, ეს ეჭვგარეშეა.


Giulia-ს კუპე წარსდგება ახალ SUV მოდელთან ერთად, რომელიც Stelvio-ზე დიდი იქნება და Alfa-ს შტატების SUV-ების მარკეტზე გზას გაუხსნის. ეს უკანასკნელი კი ჰიბრიდულ დანამატებს მიიღებს. თუმცა რას, ჯერ-ჯერობით დადასტურებული არ არის.

რაც შეეხება Giulia-ს ძრავთა გამას, იგი მიიღებს: Veloce-ს 276 ცხენის ძალიან I ტიპის 4 ცილინდრიან 2.0 ლიტრი მოცულობის ტურბო ბენზინის ძრავს და Quadrifogio-ს V ტიპის 6 ცილინდრიან 2.9 ლიტრი მოცულობის ტურბო ძრავს. თუმცა, აქედან პირველი 345 ცხენის ძალით იქნება ხელმისაწვდომი, ხოლო მეორე 641-ით. ეს უკანასკნელი კი Giulia-ს ყველაზე ძლიერმოქმედ მოდელად ხდის რომელიც Alfa-ს ყავს ე.წ "სამოქალაქო გზებისთვის" და სულ რაღაც 20 ცხენის ძალით ჩამორჩება მის ნათესავ Ferrari 488-ს


ორივე მოდელის გაყიდვები დაიწყება 2019 წლიდან.

Wednesday, April 11, 2018

ანთების ელექტრონული სისტემა

ანთების ელექტრონულ სისტემაში მაღალი ძაბვის შექმნა და ცილინდრებში განაწილება ელექტრონული მოწყობილობების მეშვეობით ხდება. პრინციპში, ასეთი მოწყობილობები ყველა ტიპის ანთების სისტემაშია, მაგრამ ამ შემთხვევაში ჩვენ შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ანთების ელექტრონულ სისტემაში მექანიკური კონტაქტები საერთოდ არ არსებობს.

თანამედროვე ავტომობილებზე ანთების ელექტრონული სისტემა ძრავას მართვის ელექტრონული სისტემის ნაწილია. მისი მრავალი კონსტრუქცია არსებობს (Bosch, Motronic, Simens, Magneti-Marell და სხვ.), რომელთა დაჯგუფება ორ კლასად შეიძლება: გამანაწილებიანი და პირდაპირი. პირველში მაღალი ძაბვის განაწილება ცილინდრებში მექანიკური გამანაწილებლით ხდება. მეორეში გამანაწილებელი საერთოდ არ არსებობს და სანთლებზე დენი უშუალოდ ანთების კოჭიდან მიდის. 

ქვევით მოცემულია ასეთი ანთების ელექტრონული სისტემის ზოგადი სქემა რუსული Lada-ს მაგალითზე.

                                   ანთების ელქტრონული სისტემა შეწყვილებული კოჭებით: 
1-აკუმულატორების ბატარეა; 2-ანთების საკეტი; 3-ანთების რელე; 4-სანთლები; 5-ანთების კოჭების მოდული; 6-ტრანზისტორული კომუტატორი, ე.წ. „კონტროლერი“; 7-მუხლა ლილვის ბრუნთა რიცხვის სენსორი; 8-ბრუნთა რიცხვის მიმცემი დისკო

ტრადიციული ელემენტების გარდა, ანთების ელექტრონული სისტემა შეიცავს: შემავალ სენსორებს (რომელთა ჩამონათვალი სხვადასხვა ძრავებისათვის განსხვავებულია და მათ მოგვიანებით, ძრავას მართვის ელექტრონული სისტემების განხილვისას, გავეცნობით), მართვის ბლოკს და შემსრულებელ მექანიზმს, ე.წ. ამნთებს (ignitor), რომელიც ფაქტიურად ტრანზიტორულ კომუტატორს წარმოადგენს და ანთების კოჭის პირველადი ხვიის ჩართვა- გამორთვას ახდენს (იხ. ზემოთ). სისტემას ერთი საერთო ანთების კოჭაც შეიძლება ჰქონდეს, ინდივიდუალური კოჭებიც (ანუ ყოველ ცილინდრზე სათითაო კოჭა, რომელიც სანთლებზეა დაყენებული), და შეწყვილებული კოჭებიც. ოთხცილინდრიან ძრავებში ორი შეწყვილებული კოჭა გვაქვს: 1 და 4, აგრეთვე 2 და 3 ცილინდრებისათვის. შეწყვილებული კოჭის მუშაობის პრინციპს ჩვენ ზემოთ უკვე შევეხეთ. 

ცხადია, ეს სისტემაც, ისევე, როგორც ანთების ინდივიდუალური კოჭების შემთხვევაში, პირდაპირი ანთების სისტემაა - მასში არ არის გამანაწილებელი. 

ანთების უკონტაქტო სისტემა

ანთების უკონტაქტო სისტემა კონტაქტურ-ტრანზისტორული სისტემის კონსტრუქციული განვითარებაა. მასში კონტაქტიანი მწყვეტარას ნაცვლად უკონტაქტო სენსორი დგას. ასეთი სქემა ჯერ კიდევ გამოიყენება, მაგ., რუსული წარმოების ავტომობილებზე. იგი საშუალებას იძლევა, გავზარდოთ ძრავას სიმძლავრე, შევამციროთ საწვავის ხარჯი და გამონაბოლქვი აირების ტოქსიკურობა განმუხტვის შედარებით უფრო მაღალი (30000 ვ) ძაბვისა და საწვავის უკეთ დაწვის ხარჯზე.

                                                        ანთების უკონტაქტო სისტემის სქემა: 
1-ანთების სანთლები; 2-სენსორ-გამანაწილებელი; 3-გამანაწილებელი; 4-იმპულსების სენსორი; 5-კომუტატორი; 6-ანთების კოჭა; 7-სამონტაჟო ბლოკი; 8-ანთების რელე; 9- ანთების გამომრთველი 

აქედანვე უნდა აღინიშნოს, რომ ანთების უკონტაქტო სისტემის მოწყობილობა, იმპულსების უკონტაქტო სენსორისა და ტრანზისტორული კომუტატორის გარდა, კონტაქტურის მსგავსია. უკონტაქტო სენსორი დაბალი ძაბვის იმპულსებს ქმნის და კომუტატორს აწვდის. სამი ტიპის უკონტაქტო სენსორს განასხვავებენ: ჰოლის, იდუქციურსა და ოპტიკურს. ამათგან ყველაზე გავრცელებულია ჰოლის სენსორი, რომლის მოქმედების პრინციპი ჰოლის ეფექტზეა დამყარებული. მასში ცილინდრისებული მბრუნავი ეკრანია გამოყენებული, რომელშიც ჭრილებია ამოღებული. ანთების უკონტაქტო სისტემის მუშაობის პრინციპი ასეთია: სენსორ-გამანაწილებლის ლილვით (1) მუხლა ლილვთან დაკავშირებული ჰოლის სენსორის სიგნალების მიხედვით, კომუტატორი წყვიტავს ანთების კოჭის პირველად წრედს, რის შედეგადაც კოჭას მეორად ხვეულაში მაღალი ძაბვა აღიძვრება, რომელიც მაღალი ძაბვის სადენით გამანაწილებლის ცენტრალურ ელექტროდზე (12) მიდის და გამანაწილებლის როტორთან (9) ერთად მბრუნავ გარე კონტაქტს (15) გადაეცემა, რომელიც ბრუნვისას რიგ-რიგობით რთავს გვერდითა ელექტროდებს (10), საიდანაც გამომავალი სადენები ძაბვას ანთების სანთლებს აწოდებენ. დანარჩენი ყველაფერი ისე ხდება, როგორც ანთების კონტაქტურ სისტემაში. 

უკონტაქტო სენსორი სენსორ-გამანაწილებელში დგება და მასავით მუხლა ლილვიდან აიძვრება. ჭრილებიანი ეკრანის ბრუნვა მიკროსქემიან ნახევარგამტარულ ფირფიტაში წყვეტილ სიგნალებს აღძრავს.

                                 ანთების უკონტაქტო სისტემის გადამწოდ-გამანაწილებლის სქემა: 
1-ამძრავი ლილვი; 2-კორპუსი; 3-თავსახურის სამაგრი; 4-უკონტაქტო სენსორი; 5-ვაკუუმ- რეგულატორის კორპუსი; 6-დიაფრაგმა; 7-წევის ბერკეტი; 8-ცენტრიდანული რეგულატორის საყრდენი; 9-გამანაწილებლის როტორი; 10-გვერდითი ელექტროდი; 11- თავსახური; 12-ცენტრალური ელექტროდი; 13-ნახშირის კონტაქტი; 14-რეზისტორი; 15- როტორის გარე კონტაქტი; 16-ცენტრიდანული რეგულატორის ფირფიტა; 17-მისივე ტვირთები; 18-უკონტაქტო სენსორის საყრდენი; 19-მბრუნავი ეკრანი 

უმარტივესი ტრანზისტორული კომუტატორის მოქმედების პრინციპი მოცემულია დაბლა. სანამ ტრანზისტორის ბაზის ჩამრთველი კონტაქტი შეკრულია, ანუ, რაც იგივეა, უკონტაქტო სენსორის სიგნალი არ არსებობს, დენის წყაროდან დენი ანთების კოჭის პირველად ხვიაში გადის, რადგან ჩართულია ტრანზისტორის ბაზა. კონტაქტის გაწყვეტისას (ან სენსორის სიგნალის ფორმირებისას) გაწყდება წრედი ბაზა-მასა და ბაზა ჩაიკეტება. შედეგად, ანთების კოჭის პირველად ხვიაში დენი შეწყდება და მეორად ხვიაში მაღალი ძაბვა აღიძვრება.

                          უმარტივესი ტრანზისტორული კომუტატორის მოქმედების სქემა

ანთების კონტაქტური სისტემა

ანთების კონტაქტური სისტემა უძველესია ანთების სისტემებს შორის. მას ხშირად „კლასიკურსაც“ უწოდებენ. კარგა ხანია, იგი აღარ იწარმოება, მაგრამ მაინც შეიძლება შეგვხვდეს, განსაკუთრებით საბჭოთა პერიოდის ავტომობილებზე. მაღალი ძაბვის შექმნა და განაწილება ამ სისტემაში კონტაქტების მეშვეობით ხდება. მოკლედ განვიხილოთ მისი მუშაობის პრინციპი.

                                                          ანთების კონტაქტური სისტემის სქემა: 
1-გენერატორი; 2-ანთების საკეტი; 3-გამანაწილებელი; 4-მწყვეტარა; 5-ანთების სანთლები; 6-ანთების კოჭა; 7-აკუმულატორების ბატარეა

მექანიკური მწყვეტარას (4) დანიშნულებაა ანთების კოჭის (6) პირველად, ანუ დაბალი ძაბვის, ხვიაში დენის შეწყვეტა, რის შემდეგაც კოჭას მეორად ხვიაში მაღალი ძაბვა აღიძვრება. მწყვეტარას კონტაქტის დაწვისაგან დასაცავად პირველადი ხვიის წრედში, კონტაქტის პარალელურად, კონდენსატორი ირთვება. ანთების კოჭა მთელი სისტემის გულია. საერთო ტიპის კოჭის პირველად ხვიაში 100...150 ხვეულაა. მეორად ხვიაში, რომელიც წვრილი სპილენძის მავთულისაგან არის დამზადებული, 15000...30000. როგორც ნახ.-ზე ჩანს, პირველადი ხვია მეორადის შიგნითაა განლაგებული. საერთო ტიპის კოჭა ყველა ცილინდრზე ერთია და 15000 ვ-ს იძლევა

ანთების ინდივიდუალური კოჭა პირდაპირი ანთების სისტემაში გამოიყენება. იგი ყველა ცილინდრზე ცალ-ცალკე დგება და ანთების სანთელს უშუალოდ, მავთულის გარეშე უკავშირდება. მასში პირველადი ხვია მეორადის შიგნითაა განლაგებული. თანამედროვე ძრავებზე ასეთი სქემა სულ უფრო ფართო გამოყენებას პოულობს.

შეწყვილებული ანთების კოჭაში მაღალი ძაბვის ორი გამომყვანია და კოჭაც ნაპერწკალს ერთდროულად ორ ცილინდრში აწვდის. ამასთან, თუ ამ ცილინდრებიდან ერთ-ერთში კუმშვის ტაქტის ბოლოა, მეორეში განდევნის ტაქტია. ამრიგად, ანთების კოჭის მიერ შექმნილი ორი ნაპერწკლიდან ერთი მუშაა, მეორე - ფუჭი. ასეთი სქემა საკმაოდ პოპულარულია. ხშირად ორი ასეთი კოჭა ერთ კორპუსშია გაერთიანებული და ამ შემთხვევაში ოთხგამომყვანიან კოჭას მივიღებთ. 

მექანიკური მწყვეტ-გამანაწილებელი ანთების წინსწრების კუთხის რეგულირებას ცენტრიდანული და ვაკუუმური რეგულატორების მეშვეობით ახდენს. პირველი მათგანი წინსწრების კუთხეს ძრავას ბრუნთა რიცხვის, მეორე კი დატვირთვის მიხედვით არეგულირებს. წინსწრების კუთხის შეცვლა ხელით, მწყვეტ-გამანაწილებლის მდგომარეობის შეცვლითაც (შემობრუნებით) შეიძლება.

                                  ინდივიდუალური (ა) და ოთხგამომყვანიანი (ბ) ანთების კოჭები: 
1-სამაგრის ყური; 2-რადიატორი; 3-მართვის ბლოკი; 4-გულა; 5-პირველადი ხვია; 6- ჩამკეტი მაგნიტური გამტარი; 7-მოზამბარე საყელური; 8-რეზისტორი; 9-სილიკონის იზოლატორი, რომლითაც სანთელია დაჭერილი; 10-მეორადი ხვია.

მაღალი ძაბვის გამტარები მაღალ ძაბვას ანთების კოჭიდან გამანაწილებელს, გამანაწილებლიდან კი ანთების სანთლებს გადასცემენ. 

ანთების სანთელი ანთების სისტემის უმნიშვნელოვანესი ელემენტია. ბენზინის ძრავებში მას საწვავი ნარევის უშუალო აალება ევალება. ანთების სანთელი ანთების სამივე ტიპის სისტემაში გამოიყენება. მისი მთავარი მწარმოებლებია Denso, NGK, Bosch, Champion.

                                                      ანთების სანთელი (ა) და მისი სქემა (ბ): 
1-კონტაქტური ღერო; 2-იზოლატორი; 3-შემჭიდროება; 4-რეზისტორი; 5- შემამჭიდროებელი საყელური; 6-ხრახნი; 7-ცენტრალური ელექტროდი; 8-კორპუსი; 9- გვერდითი ელექტროდი

კონტაქტური ღერო (1) სანთელს ანთების სისტემის სხვა ელემენტებთან აერთებს. ცენტრალური ელექტროდი (7), როგორც წესი, კათოდის როლს ასრულებს. თანამედროვე ავტომობილებში ეს ელექტროდი ორი ლითონისაგან: სპილენძის გულასა და ფოლადის გარსისაგან მზადდება (ბიმეტალური ელექტროდი). თანდათან ვრცელდება ფოლადისა და კეთილშობილი ლითონების (პლატინა, ირიდიუმი და სხვ.) შენადნობებიც. ცენტრალური ელექტროდის დიამეტრი 0,4...2,5 მმ ზღვრებში მერყეობს. კონტაქტურ ღეროს იგი რეზისტორით (4) უკავშირდება, რომელიც ნაპერწკლის გადახტომისას სისტემაში წარმოქმნილ დაბრკოლებებს ახშობს.

კონტაქტური ღერო და ცენტრალური ელექტროდი იზოლატორის (2) გარსში არიან ჩასმულნი. გარსი ძლიერ ხურდება, ამიტომ მისი ზომები ისე შეირჩევა, რომ მან საწვავი ნარევის უკონტროლო, ანუ კაპილური ანთება არ გამოიწვიოს, რაც დეტონაციის მიზეზი შეიძლება გახდეს. სანთლის კორპუსი ლითონისაგან მზადდება, რომელზეც ხრახნია (6) მოჭრილი. სანთლის ქვედა ნაწილში განლაგებულია გვერდითი ელექტროდი (9), რომელიც ნიკელის შენადნობისაგან მზადდება. სანთლის მუშაობის ხანგრძლივობის გასადიდებლად სანთლებზე ზოგჯერ რამდენიმე (4-მდე) გვერდით ელექტროდს აყენებენ. ცენტრალურ და გვერდით ელექტროდს შორის ნაპერწკლის გადასახტომად ღრეჩოა დატოვებული, რომლის სიდიდე 0,5...2,0 მმ ფარგლებშია. ეს სიდიდე სანთლის ერთ-ერთი ტექნიკური მახასიათებელია და იგი ოპტიმალური უნდა იყოს: დიდი ღრეჩო დიდ ნაპერწკალს იძლევა და ძრავას გაშვებას აადვილებს, სამაგიეროდ საწვავის ხარჯს და გამონაბოლქვს ზრდის. მცირე ღრეჩო პირიქით, პატარა ნაპერწკლის გამო ძრავას გაშვებას აძნელებს.

სანთლის ძირითად ტექნიკურ მახასიათებლებს განეკუთვნება, აგრეთვე, ხრახნის დიამეტრი (ჩვეულებრივ 14 მმ-ს უდრის), მისი სიგრძე (12...25 მმ), ქანჩის ზომა (16 მმ), აგრეთვე კაპილური რიცხვი, რომლის განსაზღვრისათვის სპეციალური შკალა მუშავდება. ყველა ფირმას საკუთარი შკალა აქვს. და ბოლოს, უნდა აღინიშნოს, რომ სანთლების რესურსი ავტომობილის 30000...100000 კმ გარბენს უზრუნველყოფს.

Sunday, March 25, 2018

ფორმულა 1: გრან პრი 2018


                            2018 წლის ფორმულა ერთის გრან პრი სრული სარბოლო სესიებით

1) ავსტრალია


2) ბაჰრეინი


3) ჩინეთი


4) აზერბაიჯანი

5) ესპანეთი

6) მონაკო

7) საფრანგეთი

8) ავსტრია

9) ბრიტანეთი

10) გერმანია

11) უნგრეთი

12) ბელგია

13) იტალია

14) სინგაპური


15) რუსეთი


16) იაპონია


17) ამერიკის შეერთებული შტატები


18) მექსიკა


19) ბრაზილია


20) არაბთა გაერთიანებული საამიროები (აბუ დაბი)



აღნიშნული გრან პრი დასრულდა შემდეგი ცხრილებით:

მრბოლელთა


კონსტრუქტორთა



Monday, March 12, 2018

შიგაწვის ძრავის ანთების სისტემა


ბენზინის ძრავში, დიზელის ძრავისგან განსხვავებით, ჰაერისა და საწვავი ნარევის აალება იძულებით, ელექტრული ნაპერწკლის მეშვეობით ხდება. ამისათვის ამ ტიპის ძრავებზე სპეციალურ მოწყობილობათა ერთობლიობა გამოიყენება, რომელიც ანთების სისტემის სახელითაა ცნობილი. ძრავას მუშაობის თავისებურებანი ამ სისტემის დანიშნულებასაც განსაზღვრავს. კერძოდ, იმისათვის, რომ ცილინდრში ბენზინისა და ჰაერის დიელექტრიკული გარემო გავარღვიოთ და ანთების ელექტრული ნაპერწკალი მივიღოთ, მუდმივი დენის საკმაოდ დიდი ძაბვა - რამდენიმე ათასი ვოლტია საჭირო. ძრავას დენის წყაროები (აკუმულატორი და გენერატორი) კი, როგორც ცნობილია, მხოლოდ 12 ვოლტს უზრუნველყოფენ. ამრიგად, ანთების სისტემის პირველი ამოცანა დენის წყაროების მიერ გამომუშავებული დაბალი ძაბვის მაღალ ძაბვად გარდაქმნაა.

მაგრამ ეს მხოლოდ საქმის ნახევარია. ოთხტაქტიან შიგაწვის ძრავაში, რომელიც თანამედროვე ავტომობილებზე გამოიყენება, ოთხი ტაქტიდან (საწვავი ნარევის ცილინდრში შეშვება, მისი შეკუმშვა, დაწვა, ანუ მუშა სვლა და გამოდევნა) მხოლოდ ერთია მუშა, რომელზეც საწვავის დაწვის შედეგად ენერგია მიიღება, დანარჩენი სამი კი ამ ერთის მოსამზადებელია. ცხადია, სამი მოსამზადებელი ტაქტის დროს ჩვენ ნაპერწკალი არ გვჭირდება - იგი ცილინდრში მხოლოდ მუშა ტაქტის დასაწყისში, ანუ, რაც იგივეა, მისი წინამორბედი კუმშვის ტაქტის ბოლოს უნდა მიეწოდოს. საავტომობილო ძრავებში მინიმუმ ოთხი ცილინდრია. შესაბამისად, ანთების სისტემამ უნდა „გამოიცნოს“, რომელ ცილინდრშია კუმშვის ბოლო და სწორედ იქ მიაწოდოს ნაპერწკალი. ამრიგად, ანთების სისტემის მეორე ამოცანა გამომუშავებული მაღალი ძაბვის ცილინდრებს შორის სწორი განაწილებაა. ამასთან, როგორც ირკვევა, ნაპერწკლის მიწოდების მომენტსაც დიდი მნიშვნელობა აქვს: ანთების შემდეგ ჰაერისა და საწვავის ნარევს გასაღვივებლად გარკვეული დრო სჭირდება. ამიტომ, წვის ენერგიის სრულად ათვისებისათვის საჭიროა ნაპერწკალი ცილინდრში არა ზუსტად კუმშვის ბოლოს (ანუ დგუშის ზედა მკვდარ წერტილში ყოფნისას), არამედ ცოტა უფრო ადრე მიეწოდოს, რათა ალმა კარგად გაღვივება მოასწროს და წვის შედეგად ნარევის გაფართოების დასაწყისი დგუშის ზედა მკვდარი წერტილიდან ქვემოთ მოძრაობის დასაწყისს დაემთხვეს. იმ კუთხეს, რომელზეც მუხლა ლილვი ცილინდრში ნაპრწკლის მიწოდებიდან დგუშის ზედა მკვდარ წერტილში მისვლამდე შემობრუნდება, ანთების წინსწრების კუთხე ეწოდება. ამრიგად, ანთების სისტემის მესამე ამოცანა ნაპერწკლის მიწოდების მომენტის განსაზღვრაა. და ბოლოს, ანთების წინსწრების კუთხე მუდმივი არ შეიძლება იყოს - იგი ძრავას რეჟიმების მიხედვით უნდა იცვლებოდეს. მაგ., მაღალი ბრუნთა რიცხვისას, როდესაც დგუშის მოძრაობის სიჩქარეც მაღალია, წინსწრების კუთხეც უნდა გაიზარდოს. ძრავაზე მაღალი დატვირთვისას კი, როცა ბრუნთა რიცხვი ეცემა, წინსწრების კუთხე პირიქით, უნდა შემცირდეს. ანთების სისტემამ ამ ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო პირობის შეჯერება უნდა შეძლოს. შესაბამისად, მისი მეოთხე ამოცანა ნაპერწკლის მიწოდების მომენტის რეგულირება, ანუ ძრავას მუშაობის რეჟიმის მიხედვით მისი ცვლილებაა.

მოკლედ რომ ვთქვათ, ანთების სისტემის მუშაობის არსი დაბალი ძაბვის ელექტრული ენერგიის მაღალი ძაბვის ენერგიად გარდაქმნაში, დაგროვებასა და შემდეგ ცილინდრებში მის განაწილებაში მდგომარეობს. ენერგიის გარდაქმნა და დაგროვება ანთების კოჭაში ხდება, რომელიც თავისი არსით ამამაღლებელი ტრანსფორმატორია. ანთების კოჭაში ცვლადი ელექტრომაგნიტური ველის შექმნა და მეორად ხვიაში მაღალი ძაბვის ინდუცირება პირველად ხვიაში დენის შეწყვეტით ხდება. ანთების სისტემების კლასიფიკაციას ძირითადად სწორედ ამ პროცესის მართვის მეთოდის მიხედვით ახდენენ. ამ ნიშნით სამი ტიპის ანთების სისტემას ასხვავებენ: 

1. ანთების კონტაქტური სისტემა, რომელშიც ელექტრული ენერგიის დაგროვება და შემდეგ ცილინდრებში მისი განაწილება მექანიკური მოწყობილობის - მწყვეტ-გამანაწილებლის მეშვეობით ხდება. ამ სისტემის შემდგომი განვითარება იყო ანთების კონტაქტურ-ტრანზისტორული სისტემა, რომელშიც ანთების კოჭის პირველად წრედში ტრანზისტორული კომუტატორი იყო ჩართული;

2. ანთების უკონტაქტო სისტემა, რომელშიც ანთების კოჭის პირველად წრედს ტრანზისტორული კომუტატორი წყვეტს, ანუ მწყვეტარას როლს ასრულებს. კომუტატორი იმპულსების უკონტაქტო გადამწოდთან ურთიერთქმედებს;


3. ანთების ელექტრონული სისტემა, რომელშიც ენერგიის დაგროვებასაც და განაწილებასაც მართვის ელექტრონული ბლოკი აკონტროლებს. ამ სისტემის ადრეულ კონსტრუქციებში ანთების მართვის ბლოკი შეფრქვევასაც მართავდა (ე.წ. ანთებისა და შეფრქვევის მართვის გაერთიანებული სისტემა).


ამჟამად ანთების მართვას ძრავას მართვის სისტემა ახორციელებს. საბოლოოდ, კონსტრუქციებში ასეთი სხვაობის მიუხედავად, მაინც შესაძლებელი ანთების სისტემის სამივე ტიპისათვის საერთო ელემენტების გამოყოფა: 
• კვების წყაროები (გენერატორი და აკუმულატორების ბატარეა); 
• ანთების საკეტი; 
• ენერგიის გარდაქმნისა და დაგროვების პროცესის მართვის მოწყობილობა (მექანიკური მწყვეტარა, ტრანზისტორული კომუტატორი ან მართვის ელექტრონული ბლოკი); 
• ენერგიის გარდამქმნელი და დამგროვებელი (ანთების კოჭა); 
• ელექტრული ენერგიის ცილინდრებში განაწილების მოწყობილობა (მექანიკური გამანაწილებელი ან მართვის ელექტრონული ბლოკი); 
• მაღალი ძაბვის სადენები;
• ანთების სანთლები.

Saturday, March 10, 2018

Project One ნიუბურგრინგის რეკორდის დამხობას შეეცდება


სამომავლო Mercedes-AMG Project One რა თქმა უნდა კითხვგარეშეა რომ სწრაფია, რადგანაც იგი სულ რომ არაფერი ფორმულა 1-ს ტექნოლოგიას იყენებს - კერძოთ ძალურ დანადგარს.

ხოლო ახლა როგორც ჩანს მან შესაძლოა ეს ნიჭი ნიუბურგრინგის წრიული რეკორდების განადგურებას მიუძღვნას. AMG შეფის, ტობიას მოერსის აზრით სამართლიანია იმის ფიქრი, რომ ბრენდის ახალ ჰიპერქარს შესწევს ძალა დაამხოს უკვე დამყარებული წრიული რეკორდები. კონკრეტულად ამაში კი მოიაზრება 6 წუთი და 11.13 წამი, რომელიც 1983 წელს Porsche -ს სარბოლო 956 -მა დაამყარა შტეფან ბელოფის პილოტაჟით.

უშუალოდ რაც შეეხება მიმდინარე ქალაქისთვის აპრობირებულ რეკორდს, იგი Mclaren P1 LM-ს ეკუთვნის 6:43.22 დროის შედეგით, ხოლო მასიური წარმოების კატეგორიაში Porsche 911 GT2 RS-ს 6:47.3 დროით რომელიც შარშან დაამყარა.


ჯერ-ჯერობით Mercedes-AMG-ის დღემდე არ გამოუვლენია მისი ქმნილების სრული დეტალები, თუმცა მას შიგაწვის V ტიპის 6 ცილინდრიანი 1.6 ლიტრი მოცულობის ტურბოდამჭირხნიანი და დამატებით 4 ელექტრო ძრავა ექნება, რაც საბოლოო ჯამში 1000 ცხენის ძალას გამოიმუშავებს. შიგაწვის ძრავა შეწყვილებულია ელექტრო ძრავთან, რაც ხელს უწყობს ძალის გადაცემას უკანა თვლებზე. მეორე ძრავა ინტეგრირებულია ტურბოდამჭირხთან და ეხმარება კომპრესორის დატრიალებაში. ხოლო დანარჩენი ორი დამატებითი ძალისა და წევისთვის წინა 2 თვალზეა მიერთებული.

მისი სათანადოდ გლუვი და აქტიური აეროდინამიკის მქონე ძარის გამო, აღნიშნული მოდელი უნდა გამოიმუშავებდეს დაახლოებით 680 კილოგრამ დაწნევას, რაც დაეხმარება ზემოთხსენებული გეგმის განხორციელებაში.

ასეა თუ ისე, Project One-ს შეუძლია გახდეს მსოფლიოში უსწრაფესი ავტომობილი ნიუბურგრინგის გარშემო და თუკი ეს მართლაც მოხდება, სავსებით გაიზაირებს მასიური პროდუქციის მქონე ავტომობილის სტატუსს.

შეგახსენებთ, რომ კომპანია მას მომდევნო წელს წარადგენს, სადაც მის ნამდვილ სახელსაც გავიგებთ.

Tuesday, March 6, 2018

OBD საბორტე დიაგნოსტიკის სისტემა


საბორტე დიაგნოსტიკის სისტემა (On-Board Diagnostic) შეიქმნა კალიფორნიის ავტომობილისტთა ასოციაციის მოთხოვნით 1988 წელს კალიფორნიის შტატში. აღნიშნული სისტემის დანერგვა განაპირობა შტატის ხელისუფლების მიერ ეკოლოგიური პარამეტრების გამარტივებამ, რომელიც სატრანსპორტო საშუალების გამონაბოლქვში არსებულ მავნე ნივთიერებების შემცველობის ზედა ზღვარს აწესებდა.

საბორტე დიაგნოსტიკის სისტემა მუდმივ მონიტორინგს უწევს წვის პროდუქტების ეკოლოგიურ ნორმებზე ან ეკოლოგიური ნორმებიდან გამონაბოლქვის პარამეტრების გადახრას. როგორც ცნობილია, თანამედროვე ავტომობილის ძრავს გააჩნია მუშაობის მართვის ელექტრონული სისტემა, რომელიც არეგულირებს ძრავში მიმდინარე მუშა პროცესებს და შესაბამისად გავლენას ახდენს ეკოლოგიურ უსაფრთხოებაზეც. ეკოლოგიური უსაფრთხოების დაცვა შესაძლებელია როდესაც დაცულია რეჟიმის შესაბამისად სამუშაო ნარევის ოპტიმალური პროპორცია, ანთების წინსწრების კუთხე შესაბამსობაში მოდის ძრავის მუშაობის რეჟიმთან, მოწმდება გადამუშავებული აირების შემცველობა მავნე კომპონენტებზე, გამართულად მუშაობს ნამწვის რეცირკულაციის სისტემა და სხვა.

საბორტე დიაგნოსტიკის სისტემა ელექტრონული მართვის სისტემის ძირითადი კომპონენტების შემოწმებით განსაზღვრავს სატრანსპორტო საშუალების ეკოლოგიურ უსაფრთხოების დონეს. კონკრეტული სისტემის გაუმართაობის შემთხვევაში ინთება სასიგნალო ნათურა ე.წ Check. სასიგნალო ნათურის ანთება მძღოლს აწვდის ინფომაციას, რომ მავნე ნივთიერებების შემცველობა გამონაბოლქვში 1.5-ჯერ ან უფრო მეტად აღემატება დასაშვებ ზღვარს.

წითლად მონიშნულია Check სასიგნალო ნათურა სამუშაო პანელზე. გარდა ამისა, შეიძლება იყოს გამოსახული განსხვავებული გამოსახულებებით. მაგ: მსგავსი გამოსახულება და შიგნით ჩაწერილი "Check Engine", მხოლოდ Check Engine, ავტომობილი ქანჩის გასაღებით ან Engine service soon. ასევე, აპარატით დაკავშირებისასაც იგივე მოქმედება ვითარდება. 

OBD სისტემა ავტომობილის მუშაობის დროს ტესტირებას უკეთებს ძრავისთვის აუცილებელ იმ სისტემებს, რომელთა მუშაობისთვის რეჟიმის დარღვევა გამოიწვევს მავნე ნივთიერებების შემადგენლობის 1.5-ჯერ ან უფრო მეტად მომატებას გამონაბოლქვში. კერძოთ ეს სისტემებია: ანთების და ზოგადად წვის (დეტონაციის) პროცესი, გაგრილების სისტემა, ჰაერის მიწოდების სისტემა, ჩაბერვის სისტემა და უქმსვლაზე დამატებილი ჰაერის მიწოდების სისტემა, საწვავის მიწოდების სისტემა, ნამწვი აირების რეცირკულაციის სისტემა, შემშვები და გამომშვები სარქველების მდებარეობის და განსაზღვრის სისტემა, კატალიზატორის სისტემა, ლამბდა ზონდები, დიზელებისთვის ჭვარტლის ფილტრები, საწვავის ავზის ვენტილაციის სისტემა და კარტერის ვენტილაციის სისტემა. აღნიშნული სისტემების შემოწმებით, OBD სისტემა ახორციელებს ძრავის სამუშაო რეჟიმებისა და მუშაობის მახასიათებლის პარამეტრების შემოწმებას. კერძოთ: სამუშაო ნარევის ოპტიმალური პროპორცია, ძრავის ტემპერატურა, წნევა საწვავის მიწოდების სისტემაში, ძრავის სადატვირთო რეჟიმი და მუშაობის პროცესში გამოვლენილი ტექნიკური პრობლემები.

OBD სისტემის ზოგადი არასრული შესამოწმებელი კომპონენტები.

OBD საბორტე დიაგნოსტიკის სისტემა საბოლოო ჯამში ანთების და საწვავის მიწოდების სისტემების და მათი ქვესისტემების ტესტირებით უზრუნველყოფს ავტომობილის ეკოლოგიური პარამეტრების შესაბამისობის დადგენას დასაშვებთან.

OBD სისტემის შემდგომ განვითარებას წარმოადგენს საბორტე დიაგნოსტიკის სისტემა - OBD 2, რომელიც გარდა ავტომობილის ეკოლოგიური უსაფრთხოებისა პასუხს აგებს მოძრაობის უსაფრთხოებაზე და შესაბამისად უზრუნველყოფს ავტომობილის ტექნიკური მდგომარეობის მონიტორინგს და მისი ტექნიკური მომსახურების სამუშაოების დროულად შესრულებას. OBD 2-ის შესამოწმებელი სისტემები შემდეგია: 

1) ძრავის სისტემები, რომლებიც პასუხს აგებენ ეკოლოგიურ უსაფრთხოებაზე. 
ა) ძრავის ანთების სისტემა, საწვავის მიწოდების სისტემა, ჰაერის მიწოდების სისტემა, ნამწვი აირების რეცირკულაციის სისტემა, გაგრილების სისტემა და ა.შ.

2) სამუხრუჭე სისტემა, პასიური უსაფრთხოების სისტემა (აირბაგი), აქტიური უსაფრთხოების სისტემა (ღვედი).

3) ავტომობილის კლიმატ კონტროლის სისტემა.

4) ტრანსმისიის მართვის სისტემა

5) ავტომობილის დაკიდების ელექტრონული მართვის სისტემა.

OBD სისტემის მთავარი ნაკლოვანება OBD2-თან შედარებით არის უფრო მცირე სადიაგნოსტიკო პარამეტრების დამუშავება და გაუმართაობის აღმოჩენის შემთხვევაში სადიაგნოსტიკო მოწყობილობების გამოყენება. კერძოთ: OBD-ს ადრეული სისტემა შემოწმებისთვის საჭიროებს ავტომწარმოებლისგან გამოშვებული ინტერფეისის მქონე სადილერო აპარატურის გამოყენებას, რომელიც მუშაობს შესაბამისი ინფორმაციული პროტოკოლით, რაც გამორიცხავს ერთი კონკრეტული მარკის ავტომობილის სადიაგნოსტიკოთ საჭირო მოწყობილობის გამოყენებას სხვა მარკის ავტომობილისთვის. გარდა ამისა, ავტომობილზე არსებული OBD სადიაგნოსტიკო ბუდე სხვადასხვა ოდენობის კონტაქტებითაა წარდგენილი. 1998 წლამდე მოქმედება OBD სისტემა. 1998 წლიდან მოქმედებს OBD 2-ის სადაგნოსტიკო სტანდარტი, რომელიც შეესაბამება ISO 15031 სტანდარტს. OBD 2-ის სადიაგნოსტიკო სტანდარტის მახასიათებელია 16 კონტაქტიანი სადიაგნოსტიკო ბუდე, ყველა მარკის ავტომობილზე. სადიაგნოსტიკო ბუდე განთავსებულია ყველა მარკის ავტომობილზე სალონში მძღოლის მხარეს საჭის ქვემოთ მძღოლის კარებისკენ (შეიძლება 2001-02 წლის ავტომობილებში ჯერ კიდევ ძრავში იყოს. მაგალითისთვის 2001 წლის CLK-ში ჯერ კიდევ ძრავში აქვს, თან OBD 1 სტანდარტის) .  OBD 2-ის სტანდარტის გამოყენება საშუალებას გვაძლევს ავტომობილის დიაგნოსტიკა გავხადოთ უფრო მარტივი, საშუალება გვქონდეს ყველა მარკის ავტომობილზე გამოვიყენოთ ერთიანი სტანდარტის სისტემის მქონე მულტიტესტერი.


OBD 2-ის სადიაგნოსტიკო ბუდე აღჭურვილია 16 კონტაქტით. ამათგან, უმეტეს შემთხვევაში მე-4 და მე-16 კონტაქტები არის სადიაგნოსტიკო კომპიუტერის კვებისთვის განკუთვნილი კონტაქტები. კერძოთ: მე-4 მინუსია ხოლო მე-16 პლიუსი. რიგ შემთხვევებში კვების მინუს კონტაქტი არის მე-5. რაც შეეხება სადიაგნოსტიკო ბუდის დარჩენილ კონტაქტებს:

1) არ არის განსაზღვრული                                         9) არაა განსაზღვრული

2) დადებითი ხაზი BUS SAE J1850                          10) უარყოფითი ხაზი BUS SAE J1850

3) არაა განსაზღვრული                                              11) არაა განსაზღვრული

4) დამასება კორპუსზე                                               12) არაა განსაზღვრული

5) სიგნალის დამასება                                                13) არაა განსაზღვრული

6) ციფრული ქსელი CAN (H) 15765                        14) CAN (L) ISO 15765

7) K-Line ISO 914114230                                             15) L - Line ISO 9141 142300

8) არაა განსაზღვრული                                             16) ძაბვა აკუმულატორიდან +12 V

დღესდღეისობთ სტანდარტული OBD 2 -ის სადიაგნოსტიკო ბუდე

Saturday, March 3, 2018

დიზელის ძრავის Common Rail კვების სისტემა

შიგაწვის ძრავის კვების სისტემა აერთიანებს ჰაერისა და საწვავის მიწოდების კონტურებს, რომელთა დანიშნულებაცაა სამუშაო ნარევის შესაბამისი პროპორციის შეშვება ძრავის ცილინდრის წვის კამერაში. დიზელის ძრავის მუშაობის თავისებურებიდან გამომდინარე აუცილებელია საწვავის მიწოდენა უზრუნველყოს მაღალი წნევით. რისთვისაც საწვავის მიწოდების სისტემაში გვაქვს 2 განყოფილება: საწვავის მიწოდების დაბალი და მაღალი კონტური. დაბალი წნევის კონტური მოიცავს: საწვავის წნევის ტუმბოს, საწვავის უხეშად მწმენდ ფილტრს, საწვავის სუფთა მწმენდ ფილტრს და დაბალი წნევის მილსადენებს. მაღალი წნევის კონტური მოიცავს: მაღალი წნევის ტუმბოს, მაღალი წნევის მილსადენებს და ფრქვევანებს.



დიზელის ძრავის საწვავის მიწოდების მაღალი წნევის ტუმბო წარმოადგენს ჰიდროკომპრესორს, რომელიც იმდენივე სექცია გააჩნია, რამდენ ცილინდრიან ძრავშიც ვიყენებთ მას. აღნიშნული ტუმბოს დანიშნულებაა საჭირო წნევით და შესაბამისი ოდენობით მიაწოდოს საწვავი ფრქვევანებს. შესაბამისად რომელიმე სექციის გაუმართაობის შემთხვევაში მთლიანად ძრავს ექმნება ტექნიკური პრობლემა. კვების სისტემის აღნიშნული მოდელი არის კლასიკური, რაც იმას ნიშნავს, რომ დიზელის ძრავის შექმნიდან დღემდე გამოიყენება. მსგავსი მოდელის ნაკლოვანებებია საწვავის მიწოდების უთანაბრობა კონკრეტული ცილინდრისთვის, მაღალი წნევის ტუმბოს დიაგნისტიკის სირთულე და მომსახურების გაზრდილი შრომატევადობა. სისტემის განსხვავებული მოდელი, რომელიც საწვავის მაღალი წნევით მიწოდებას ახდენს არამაღალი წნევის ტუმბოდან თითოეული ცილინდრისთვის, არამედ საწვავის მიწოდების მაღალი წნევის ერთიანი მაგისტრალიდან. Common Rail სისტემის მაღალი წნევის ტუმბოს მუშაობა დამოკიდებული არ არის ძრავის მუხლა ლილვის ბრუნთა რიცხვზე. რაც იმას ნიშნავს, რომ მაღალი წნევის ტუმბოს მიერ შექმნილი წნევა არასდროს არ შეესაბამება შეფრქვევის სტანდარტულ წნევას. რაც თავისთავად გამორიცხავს პირდაპირ კავშირს მაღალი წნევის ტუმბოსა და ფრქვევანებს შორის. შეფრქვევისთვის საჭირო წნევა იქმნება ელექტრონული მართვის სისტემის დახმარებით გამანაწილებელ მილსადენებში ანუ ცენტრალურ (რამპაში, რეიკაში, აკუმულატორში, ლიანგადში (რომელიც გენებოთ ისე დაუძახეთ)) კერძოდ, მაღალი წნევის ტუმბოს მიერ მაღალი წნევის კონტურში იქმნება წნევა, რომლის მნიშვნელობაც აუცილებელია დავიყვანოთ წნევის შეფრქვევის სტანდარტულ მნიშვნელობამდე. აღნიშნული ხორციელდება ელექტრონული მართვის კომპონენტების დახმარებით. ესენია: მაღალი წნევის აკუმულატორში ჩაშენებული წნევის სენსორი და წნევის რეგულატორი.

                  სექციებიანი ტუმბო                                                           Common Rail სისტემა

რადგან შეფრქვევის პროცესი უშუალო გავლებას ახდენს მაღალი წნევის აკუმულატორში არსებულ წნევაზე, ამის გამო, ელეტრონული მართვის სისტემისთვის აუცილებელია ინფორმაცია ცილინდრებისთვის მიწოდებული საწვავის ოდენობის შესახებ. აღნიშნული ინფორმაციის მოპოვება ხორციელდება ელექტრონული მართვის ბლოკის მიერ მართული ელექტრომაგნიტურ ფრქვევანების გამოყენებით.

                                     ელექტრომაგნიტური ფრქვევანა "ლუპის" ქვეშ

Common Rail სისტემის ელექტრონული მართვის ზოგადი სქემა შემდეგია: (1) მაღალი წნევის ტუმბოს მიერ საწვავის მიწოდების აკუმულატორში შექმნილი წნევა ფიქსირდება წნევის სენსორის მიერ, (2) აღნიშნული ინფორმაცია მიეწოდება და გადამუშავდება მართვის ბლოკის დახმარებით, (3) მიწოდებული ინფორმაციის შესაბამისად თუ წნევის მნიშვნელობა განსხვავებულია ლომინალურისგან, მართვის ბლოკისაგან მომზადებული ბრძანების საფუძველზე აკუმულატორში არსებული წნევის სარეგულირებელი სარქველის მეშვეობით ხდება წნევის კორექტირება ნომინალურ მნიშვნელობამდე. (4) ელექტრონული მართვის პროგრამულ ალგორითმში გათვალისწინებულია საწვავის აკუმულატორში არსებული წნევის მნიშვნელობის კორექტირება ელექტრომაგნიტური ფრქვევანებისგამოყენების შედეგად.


Common Rail სისტემის მქონე დიზელის ძრავის მუშაობისთვის აუცილებელია ელექტრონული მართვის სისტემის ძირითადი კომპონენტები. კერძოდ: მუხლა და გამანაწილებელი ლილვების ბრუნთა რიცხვებისა და მდებარეობის განმსაზღვრელი სენსორები, გამაგრილებელი სითხის და ჰაერის ტემპერატურის სენსორები, აქსელერატორის, ჰაერის ხარჯის მზომის და ჩაბერვის სისტემაში არსებული წნევის სენსორები, ნამწვი აირების რეცირკულაციისა და ჩაბერვის სისტემაში არსებული სარეგულირებელო სარქველები. რა თქმა უნდა ჩაბერვის სისტემის ინტერქულერი და დაუწვავი საწვავის ავზში დაბრუნებული საწვავის გამაგრილებელი მექანიზმი.

Friday, March 2, 2018

Mazda როტორულ ძრავს აბრუნებს


როგორც ცნობილი გახდა, Mazda როტორულ ძრავს მომდევნო წელს ისევ დააბრუნებს. ამასთან, კვლევებისა და განვითარების ხელმძღვანელი კიოში ფუჯივარა ამბობს, რომ მწარმოებელი მის პირველ ელექტრო ავტომობილს 2019 წელს წარადგენს და ზუსტად ამ მიზეზით დასჭირდებათ მათ ზემოთხსენებული როტორული ძრავაც. როგორც უკვე მიხვდით ეს არათუ დამოუკიდებელი ძრავა, არამედ ელექტრო ძრავის გენერატორი იქნება, რომელიც მას დამუხტავს.

მანამდე, კომპანიამ ჰიბრიდული სერიის კონფიგურაციის პროტოტიპთა დემონსტრაცია მოახდინა და მისი ეს ძალური კონფიგურაცია უკვე გამოიყენება რამოდენიმე ავტომობილში, BMW i3 REx-ის ჩათვლით, რომელსაც 2 ცილინდრიანი შიგა წვის ძრავი აქვს გენერატორად.


როტორული ძრავის გამოჩენის ძირითადი მიზეზი  მისი წონა და კომპაქტური დიზაინია, ასევე ე.წ "მშვიდი მუშაობა". გარდა ამისა მან განმარტა, რომ ისინი ელექტრო ავტომობილს თვითონ შექმნიან, სხვა კომპანიებთან თანამშრომლობის მაგივრად.

Mazda-ს უკანასკნელი ავტომობილი, რომელსაც როტორული ძრავა გააჩნდა RX-8 იყო, რომელიც მოუწიათ მიეტოვებინათ საწვავის გამოყენების არასაკმარისი ეფექტურობისა და გამონაბოლქვის მიზეზით. თუმცა, მწარმოებელი ტექნოლოგიის განვითარებას კვლავ განაგრძობს და როგორც ძალური დანადგარების უფროსი მითსუო ჰიტომი ამბობს, ისინი პარალელურად ახალ ავტონომიურ როტორულ ძრავაზეც მუშაობენ, რომელიც სამომავლო მოდელებზე იქნება გამოყენებული. ასევე დასძენს, რომ თუკი რაიმე შეიცვლება და არ იქნება არანაირი გეგმა მათი წარმოებაში ჩაშვების, ისინი მაინც შექმნიან ახალ ძრავს.

Thursday, March 1, 2018

BMW ჟენევის ავტოშოუზე ახალ M8 Gran Coupe-ს წარადგენს

ბავარიელები დიდ პაუზას არ იღებენ და Gran Coupe-ს ახალი ვერსიის გამოჩენას აანონსებენ. 


როგორც მოცემული სურათიდან ჩანს, რომ ექსტერიერი მე-8 სერიას მიანიშნებს, ხოლო მონახაზები 4 კარიან ძარას. თუმცა იმის შემდეგ რაც კომპანია თავაზობს მომხმარებელს 4 კარიან ძარას როგორც კუპეს, არცაა გასაკვირი.

2 კარიანი კონცეფტის დებიუტის შემდეგ, რომელიც გასულ გაზაფხულს შედგა, ამ უკანასკნელის გამოჩენა დადგეგმილია შემდეგ კვირაში,  რასაც თვითერზე კომპანიის მიერ გაკეთებული პოსტიც ადასტურებს. ადრე კი BMW-ს ბლოგიც იუწყებოდა, რომ 4 კარიან Gran Coupe-ზე მუშაობა მიმდინარეობდა.
ძალურ დანადგარს რაც შეეხება F90 M5 უსახსოვრებს, რომელიც V ტიპის 8 ცილინდრიან 4.4 ლიტრი მოცულობის ტყუპ ტურბოდამჭირხნიან ძრავს იყენებს, რაც 600-ზე მეტ ცხენის ძალას გამოიმუშავებს და ZF-ს ახალ 8 სიჩქარიან ავტომატურ გადაცემათა კოლოფთან იქნება შეწყვილებული. ეს კომბინაცია კი ამ უკანასკნელს 3 წამში ააჩქარებს.

Wednesday, February 28, 2018

BMW teases the upcoming M8 Concept Gran Coupe

Next week at the 2018 Geneva Motor Show, BMW will unveil the new M8 Concept Gran Coupe which previews the production car which goes on …


Next week at the 2018 Geneva Motor Show, BMW will unveil the new M8 Concept Gran Coupe which previews the production car which goes on sale next year. In a social media post published earlier today, BMW is giving us a closer look at what to expect next week.

The teaser image shows a four-door coupe in a typical concept form, which implies the lack of conventional door handles, large wheels and an aggressive stance.

The new BMW M8 Gran Coupe will join the M8 Coupe and M8 Convertible as the successors of the fans’ darling 6 Series family. In combination with a powerful powertrain, the BMW M8 Gran Coupe becomes a dream car that combines design, performance and everyday life in a fascinating package.

We can safely assume that under the hood it will feature the 4.4 liter V8 TwinTurbo engine currently used in the F90 M5, which will produce more than 600 horsepower.

It will also make use of the new ZF eight-speed automatic transmission which is likely to help the M8 Gran Coupe spring to 100 km/h from standstill in about 3 seconds.

                                                                   source: BMW blog

Thursday, February 22, 2018

Scuderia Ferrari-მ ახალი ბოლიდი გამოაგორა


როგორც იცით, Scuderia Ferrari-მ ახალი ქმნილების დებიუტი დღევანდელი თარიღით დაანონსა. და აი, დადგა ის დღეც. ახალ ბოლიდს SF71H (კოდური სახელით პროექტი 669) ქვია და რიგით 64-ეა Ferrari-ს ფორმულა ერთის ისტორიაში. როგორც მოგეხსენებათ წესების გამო, ფორმულას ბოლიდები ხშირად იცვლებიან, შესაბამისად ზემოთსენებულმა მიზეზმა გამოიწვია  მნიშვნელოვნად შეცვლილი აეროდინამიკისა და ფართე საბურავების შეტანა, რაც პერფორმანსის გაზრდისკენაა მიმართული. შარშანდელ ბოლიდთან შედარებით, ბაზა საგრძნობლად შეიცვალა, გვერდითი ზომებითა და გაუმჯობესებული გაგრილების სისტემასთან ერთად. დაკიდებას რაც შეეხება წინ push-rod იქნება, ხოლო უკან pull-rod-ი, ხოლო ძარა კარბონისაა.


ძალურ დანადგარად ისევ V ტიპის 1.6 ლიტრიანი მოცულობის 6 ცილინდრიანი ტურბოდამჭირხვნელიანი ძრავა მოემსახურება. თუმცა მისი გამოყენება 4-დან 3-ზე ჩამოვიდა წლევანდელ სესიაზე. იგივე ეხება ტურბო კომპრესორსა და MGU-H-ს. ხოლო ამ უკანასკნელის ენერგიის აღდგენა მიერთებულია ტურბინაზე, როდესაც  მხოლოდ 2 MGU-K რომელიც გამოიმუშავებს კინეტიკურ ენერგიას მიერთებულია გადაცემათა კოლოფზე. ყოველივე ეს წელს ნებადართულია. ასევე გამოთვლა, რომელიც მიმართულია ელექტრონული მართვის სისტემაზე და ბატარიებზე. მაშასადამე, ძრავის განყოფილებას აქვთ ასევე დაფუძვნებული თავიანთი სამუშაო ამ ახალ პარამეტრებზე.


ყველაზე ნათელი ელემენტი, რომელსაც შეამჩნევთ ეს ჰალოა, რომელიც მოგეხსენებათ კოკპიტის სივრცის დასაცავად შეიქმნა. ხოლო 2 წლიანი ტესტირების შემდეგ კი წესების წიგნში შევიდა. იწონის დაახლოებით 7 კილოგრამს, პლიუს ასე ვთქვათ ჩასაჯდომი რომელიც კომპენსირებულია 5 კილოგრამის მომატებით 728-დან 733-მდე - ბოლიდის წონის მინიმუმამდე წლევანდელი რეგულაციით.


დებიუტის შემდეგ, ბოლიდს ბარსელონაში, კატალონიის ტრეკზე წაიყვანენ გადაღებაზე 25 თებერვალს, მომდევნო დღეს კი ჩვეულებისამებრ ტესტირება დაიწყება. პირველი სესია 1 მარტს დამთავრება, ხოლო მეორე 6-დან 9 მარტამდე გაგრძელდება. რა თქმა უნდა ამ ყველაფერში სკუდერიას ორივე პილოტი - სებასტიან ფეტელი და კიმი რაიკონენი იქნება ჩართული.

Thursday, February 15, 2018

F90 BMW M5 is not only the fastest but could be the best

Leading up to the new F90 BMW M5’s debut, the Bavarians wouldn’t stop blabbing about how it would be the fastest BMW of all time. …

Leading up to the new F90 BMW M5’s debut, the Bavarians wouldn’t stop blabbing about how it would be the fastest BMW of all time. And rightfully so, that is something to be proud of. So we knew that the BMW M5 was going to be fast before it was released. What we didn’t know was that it was going to be this fast.

Car and Driver recently tested the M5 on their own and recorded simply staggering results. When launched properly, by left-footing the brake and revving it to 3,000 rpm, which will allow the rear wheels to spin while keeping the fronts locked (sort of like the Mustang’s Line Lock), C&D recorded a 2.8 second 0-60 mph time. You read that properly, 2.8 seconds. I had to re-read that a few times as well, as that time puts the BMW M5 ahead of the Tesla Model S P90D, making it the fastest sedan they’ve ever tested. It’s also faster than the Audi R8 V10 Plus (2.9 seconds), Nissan GT-R (2.9 seconds) and the Mercedes-AMG GT R (also 2.9 seconds).


So the BMW M5 is seriously fast, as in bonafide supercar-fast. Which is something new for the M5. While it’s always been a fast car throughout the generations, the M5 has always been fast for a sedan. But the aforementioned cars it’s faster than are as follows; a mid-engine V10 supercar, the famous Godzilla and a track-focused weapon from AMG. The M5 is no longer fast for a sedan but fast for the entire industry. That’s impressive.

Even better than that, it’s finally great again. Not that the F10 M5 wasn’t a good car, but it wasn’t special. Technically impressive, sure, but it never gave you the fizz like M5s before it. This new one gets some of that fizz back. It has steering feel, communication through the chassis and an overwhelming sense of fun and enjoyment. It’s a proper BMW M car, like the ones we knew before. Of course, it will never be as scintillating as the E39 M5 but it’s closer to that car than it is to the F10 M5.


So when you combine those two traits, its ability to perform and feel like a proper M car while also having the outright performance capability of a modern, high-tech supercar, into one good looking, luxurious and cohesive package, you get something truly special. And what’s funny about that is the fact that the largest reason as to why this M5 is so great is its all-wheel drive system, the very thing enthusiasts complained most about prior to its release. This new BMW M5, with all of its aforementioned virtues, may just be the best M5 ever.

                                                                       source: BMW blog

Monday, January 29, 2018

Mazda-ს შემდეგი თაობის ძრავა უფრო სუფთა იქნება ელექტო ავტომობილთან შედარებით


ალბათ Mazda ერთადერთი კომპანიაა, რომელიც ცდილობს შიგა წვის ძრავების გადარჩენას. რაზეც მისი სადებიუტო, Skyactiv-X SPCCI-იც  მეტყველებს. თუმცა, მწარმოებელი მხოლოდ ამას არ სჯერდება და ამავდროულად ახალ შიგა წვის ძრავაზე - Skyactiv-3 -ზე მუშაობს. რომელიც როგორც იგი ამბობს, უფრო სუფთა იქნება ვიდრე ელექტრო ავტმობილები.

მითსუო ჰიტომის თქმით, სისტემის მთავარი არსი  არის ის, რომ გაზარდონ ძრავის მარგი ქმედება 56%-მდე. თუკი ყოველივე ეს მიიღწევა, მაშინ Skyactiv-3 იქნება პირველი შიგა წვის ძრავა, რომელიც უმეტეს ენერგეტიკულ (საწვავის) ენერგიას გარდაქმნის ძალაში, ვიდრე ხახუნსა და თბოგამტარობაზე.

დღესდღეისობით, უმაღლესი მარგი ქმედების მქონე შიგა წვის ძრავა ეკუთვნის Mercedes-AMG ფორმულა ერთის ჯგუფს - 50% ოდენობამდე, სტენდზე. თუმცა AMG იმედს იტოვებს, რომ პრაქტიკაში 41% -ს მაინც მიაღწევენ, რაც მათ ძრავს ყველაზე მაღალი მარგი ქმედების მქონედ გახდის.

საბოლოო ჯამში, Mazda-ს ახალი მიზანი, 27%-ით გაუმჯობესებულია მათ მიმდინარე ძრავებთან შედარებით. ჰიტომის არ უთქვია თუ როდის ჩაეშვება წარმოებაში ან რა იმედით და როგორ მაიღწევენ ამ გაუმჯობესებას.

თუკი კომპანია ყოველივე ამას შეძლებს, ამით დაეხმარება შიგა წვის ძრავებს გააგრძელონ ბრძოლა გადარჩენისთვის.

Tuesday, January 16, 2018

Ranger-ი ამერიკულ ბაზარს უბრუნდება #NAIAS2018


8 წლის წინ, Ford-მა Ranger-ის წარმოება შეაჩერა ამერიკულ ბაზარზე. შარშან, მისი წარმოების დაწყების შესახებ განაცხადა, ხოლო წლევანდელ Detroit Auto show-ზე კი ახალი Ranger-ი წარადგინა. რეალურად, ახალი მოდელი იმ მოდელისგან დიდად არ განსხვავდება რომელიც მსოფლიოს მაშტაბით იყიდება, თუმცა მრავალ განახლებას მიიღებს ამერიკელი მყიდველი.


სამომავლო ვარიანტი SuperCab და SuperCrew ვერსიებად იქნება ხელმისაწვდომი ფოლადის ძარაზე. ექსტერიერის მხრივ მიიღებს ფოლადის ბამპერებს, მოდელისდა მიხედვით სპეფიციურ ცხაურს, ახალ ალუმინის ძარის ზედას ორმაგი ამოზნექილობით, ბეჯებს, ფრთებს, სპოილერს უკეთესი აეროდინამიკისთვის და F150-ის სახელურს.


ინტერიერში განახლებულია საჭე, გადამრთველი და დამატებულია წყალგამძლე შესანახი ადგილი რომელიც უკანა სავარძლის ქვეშაა. სამუშაო დაფაზე 8 ინჩიანი თაჩსქრინ მონიტორია Ford-ის Sync 3 სისტემით, Apple Carplay -ს, Android Auto -სა და Amazon Alexa -ის ინტეგრირებით. ასევე, 4G Wi-Fi hotspot 10 მომხმარებლისთვის და აუდიოფილებისთვის B&O პრემიუმ ხმის სისტემა.

უსაფრთხოების მხრივ ავტომატური გადაუდებელი მუხრუჭი და უკანამხედი კამერა სტანდარტულად ყველა მოდელს მოყვება. ხოლო ადაპტაციური კრუიზ კონტროლი, ბრმა წერტილის მონიტორინგი, ხაზიდან არ გადასვლის და მისი ხმოვანი სისტემა ოფციის სახით იქნება წარმოდგენილი.

ძალურ დანადგარი, რაც კი ჯერ-ჯერობით დადასტურებულია მოიცავს I ტიპის 4 ცილინდრიან 2.3 ლიტრი მოცულობის მოდიფიცირებულ ძრავს ტურბოდამჭირხნით (იგივე Focus RS-ის ძრავი, ცოტა მოდიფიცირებით), ნაწრთობი მუხლა ლილვითა და ბარბაცათი. თითქმის იგივე რაც Mustang-ში მოიპოვება და V ტიპის 6 ცილინდრიანი 3.0 ლიტრი მოცულობის დიზელის Power Stroke 250 ცხენის ძალითა და 440 ნიოტონმეტრით. კონკრეტულად ამ ოფციას 5170 კილოგრამის გაწევა და 916 კილოგრამის გადატანა შეეძლება. ორივე ძრავს ექსკლუზიური 10 სიჩქარიანი ავტომატური გადაცემათა კოლოფი მოემსახურება.


განმავლობაში F-150 უანდერძებს სვლის 4 რეჟიმიან სისტემას, რაც არეგულირებს დროსელის რეაქციას, გადაცემათა კოლოფის სიჩქარის შერჩევას და ტრაექტორიის კონტროლს ოპტიმალური ძალისთვის ჩვეულებრივ გზაზე, ტალახში, ქვიშაში თუ ისეთ ზედაპირებზე, როგორებიც ხრეში და თოვლია. ასევე კრუიზ კონტროლი, რომელიც მონიტორინგს გაუწევს დაბალ სიჩქარეზე და რთულად გადასალახავ ადგილებში.

გარდა ამისა, ოფციის სახით ხელმისაწვდომი იქნება FX4, რომელიც სპეციალურ უგზოობის საბურავებს, სპეც. ამორტიზაციას და ძირის დამცავს მოიცავს.

საერთო ჯამში მასში იგივე ტექნოლოგიაა გამოყენებული, რაც მომავალ Bronco-ში, რომელიც 2020 წელს გამოჩნდება.

გაყიდვები დაიწყება 2019 წლის პირველ კვარტალში, ოფციით: ორი ან სრული ამძრავი და XL, XLT

Monday, January 15, 2018

Hyundai Veloster-ის დებიუტი Detroit Auto show-ზე #NAIAS2018


გრანდიოზულ ავტოშოუს არც Hyundai არ გამოკლებია და განახლებული, რედიზაინირებული Veloster-ი წარადგინა. 

სეულში, 3 კარიანი ტრადიციული ჰეჩბექის მაგივრად სამხრეთ კორეელებმა აღნიშნულ მოდელს 4 კარი დაუმაგრეს, რაც ყველაზე შესამჩნევი და უჩვეული რამ იყო შოუზე. გაკეთების მიზეზიც მარტივია: უკან ადვილად მოთავსება.


გარდა ასეთი განსხვავებისა ექსტერიერი მოიცავს ოფციურ LED განათებას და დიდ ცხაურს ჰაერის შემშვებთან ერთად. რომელიც ქმნის ქარის ფარდას, რათა შეამციროს აეროდინამიკული მუხრუჭი წინა საბურავებში და დადაბლებულ შავ სახურავს რომელიც ეხმარება პროპორციებში.


ინტერიერში 8 ინჩიანი თაჩსქრინ მონიტორია, Apple Carplay-თა და Android Auto-თი. საქარე მინაზე გამოსახული სამუშო პანელი, უკაბელო დამტენი და 8 დინამიკიანი Infinity-ის აუდიო სისტემა.

ძრავთა გამაში შედის: I ტიპის 4 ცილინდრიანი 2.0 ლიტრი მოცულობის ძრავი 147 ცხენის ძალით და 132 ნიოტონმეტრით. ასევე I ტიპის 4 ცილინდიანი 1.6 ლიტრი მოცულობის ტურბოდამჭირხნით, რაც 201 ცხენის ძალასა და 195 ნიუტონმეტრს გამოიმუშავებს. ორივე სისტემას 6 სიჩქარიანი მექანიკური ან 7 სიჩქარიანი ავტომატური გადაცემათა კოლოფი ემსახურება. ასევე სტაბილიზაციის კონტროლი დამატებულია სპორტული მართვისთვის.


უსაფრთხოების მხრივ მოიცავს, დაჯახების საწინააღმდეგო სისტემას, ავტომატურ მუხრუჭს, ბრმა წერტილისა და გადამკვეთი მოძრავი ავტომობილების განგაშს, ადაპტაციურ კრუიზ კონტროლს, ხაზიდან არ გადასვლის და მის ხმოვან სისტემას, 6 აირბაგს, ავტომატურ შორსმაშუქს და მძინარა მძღოლის განგაშს.

Thursday, January 11, 2018

ქეროლ შელბი - 19 არც თუ ისეთი ცნობილი ფაქტი მისი ცხოვრებიდან


"ჩემი სახელია ქეროლ შელბი, და სიმძლავრე ჩემი საქმიანობაა" - დღეს, 11 იანვარს, სახელგანთქმულ ავტოკონსტრუქტორ ქეროლ შელბის 95 წელი შეუსრულდებოდა. ამ დღესთან დაკავშირებით ცოტაოდენ არც თუ ისე ცნობილ ფაქტებს წარმოვაჩენ მისი ცხოვრებიდან.

1. ქეროლ შელბი, ერთ-ერთი ყველაზე კაცური ადამიანი ვისაც კი უცხოვრია, უიმედო რომანტიკოსი იყო

მე-2 მსოფლიო ომის დროს იგი მფრინავი ინსტრუქტორი იყო სან ანტონიოში. ხოლო როდესაც გრძელ მისიებზე მიდიოდა, ტყავის ჩექმებში სასიყვარულო წერილებს დებდა და მისი საცოლის ფერმის მიდამოებში აგდებდა.


2. 30 წლამდე, იგი ერთ-ერთი საუკეთესო მრბოლელი იყო მსოფლიოში

1952 წელს, როდესაც მისი პირველი რბოლა გაიმართა, იმ დროისთვის ნაკლებად მძლავრი ბრიტანული MG მარკის ავტომობილით გამოდიოდა ოკლაჰომაში. თუმცა, ამ ფაქტს იგი არ შეუფერხებია და მისი ძრავის კლასის ყველა მონაწილეს გადაუსწრო და რამდენადაც გასაკვირი არ უნდა იყოს, იმ დროინდელ Jaguar XK120-საც კი, რომელიც მის კლასზე მაღალი იყო.


3. მისთვის რანჩოს "ფორმით" რბოლა პრობლემას არ წარმოადგენდა

მოგვიანებით განაცხადა, რომ კომბინიზონი საკმაოდ მოხერხებული იყო გრძელ რბოლებზე, თუმცა ეს არც მეტი არც ნაკლები რანჩოს სამუშაო კომბინიზონი იყო. ერთ დღეს, იგი ტრეკზე პირდაპირ რანჩოს "ფორმით" მივიდა, რამაც რა თქმა უნდა მასისგან და ჯგუფებისგან სიცილი მოჰყვა. თვით მარკეტერისგანაც კი.


4. იგი კარდიოლოგთა ნამდვილი ღამის კოშმარი იყო

შელბის, რომელსაც გულის სერიოზული ქრონიკული პრობლემები ჰქონდა, გამუდმებით იყენებდა ნიტროგლიცერინს. როდესაც ლაგუნა სეკაზე მისი ბოლო რბოლა მიმდინარეობდა, ზემოთხსენებულმა პრობლემამ მას თავი ისევ შეახსენა და რბოლის მიმდინარეობისას მოუწია ტკივილის განეიტრალება, რა დროსაც პირველობა დათმო.


5. გულის პრობლემისდა მიუხედავად, ფიზიკურად საკმაოდ ძლიერი იყო

1955 წლის სებრინგის 12 საათიან რბოლაზე ხელი ისე მოიტეხა, რომ სპეციალურ თაბაშირში ჩაუსვეს და ლენტით შემოახვიეს საჭეზე, რათა ავტომობილის მართვა შეძლებოდა.

6. ასევე 1959 წელს, როდესაც Aston Martin-ის პილოტი გახლდათ, ლე მანის 24 საათიან რბოლამდე დიზენტერიული ბაქტერია აღმოაჩნდა, თუმცა მაინც გაიმარჯვა. როგორც ამბობდა: "მთელი 24 საათის განმავლობაში არაფერი მიჭამია დიზენტერიის ტაბლეტების გარდა. შემდეგ კი რბოლა მოვიგეთ - ღმერთო ჩემო - შემდეგ მათ მოულოდნელად შამპანიური ბოთლი ჩამტენეს და დამათვრეს".

7. მისი დამსახურებაა გამარჯვებისას შამპანურის შესხურების რიტუალი

დღესდღეისობით რბოლის დასრულებისას შამპანურის შესხურება უკვე ჩვეულებრივი რამეა. თუმცა იგივეს ვერ ვიტყოდი 60-იანების დროს. იდეა დაიბადა მაშინ, როდესაც Ford GT40-ის პილოტმა დენ გარნიმ მოულოდნელად დაიწყო შამპანურის გასხურება. და გამოიცანით ვინ ჩაუჩურჩულა ყურში ყოველივე ეს?


8. რამდენადაც გასაკვირი არ უნდა იყოს, მან Cobra სიზმრებში გამოიგონა, თანაც ზედმიწევნით

როგორც იგი ამბობდა, შუა ძილში ხშირად ჰქონდა იდეები, თუმცა დილას უკვე დავიწყებული. ამ პრობლემის მოსაგვარებლად ძილის წინ ფანქარი და ფურცელი დაიდო გვერდით. ერთ დილასაც კი ნახა წარწერა "Cobra", მისი პირველი სატესტო ავტომობილის ჯენეზისის მაღლა.


9. ისევე როგორც ჰენრი ფორდ მეორეს, არც მას მოსწონდა ენცო ფერარი

50-იანებში, შელბი იტალიური ულაყის მრბოლელი იყო, სანამ მათ გამოეყოფოდა. რამდენიმე სერიოზული ინციდენტის შემდეგ, რასაც პილოტების სიკვდილი მოჰყვა, მისი მეგობრის ლუიჯი მუსოს ჩათვლით, 58-ე საფრანგეთის გრან პრიზე, შელბი აბუჩად ეპყრობოდა ენცოს და პირადად მას სდებდა ბრალს მათი მეგობრების გადაცვალებაში.

10. ენცო ფერართან უკმაყოფილებამ გამოიწვია ლეგენდარული Shelby Cobra Daytona-ს შექმნა, რომელიც რამდენადაც უცნაურად არ უნდა მოგეჩვენოთ იყენებდა მე-2 მსოფლიო ომის დროინდელ გერმანულ ტექნოლოგიას


თავდაპირველად ნაცისტების შექმნილი თეორიის გამოყენებით, Cobra Daytona-ს გლუვი აეროდინამიკული პროფილი ქონდა, რომელიც ევროპული ტრეკების გრძელ რბოლებზე მის ყველა მოწინააღმდეგეს დიდ მანძილზე იტოვებდა. ხოლო მოკლეზე ისინი ნაკლებად აეროდინამიკულ FIA Cobra-ს იყენებდნენ. ამ კომბინაციამ საშუალება მისცა მათ დომინანტნი ყოფილიყვნონ ლიდერების დაფაზე, რაც საშუალებას აძლევდა შელბის დაემარცხებინა ენცო FIA World Sportscar Campionship-ზე. ამირ გარდა, იგი პირველი ამერიკელი მწარმოებელი იყო, რომელმაც ამ დისციპლინაში გაიმარჯვა. საბოლოო ჯამში, შელბის მიერ გამოყენებული ტექნოლოგია უმალვე გახდა წარმატების ნიშნული.

11. როგორც ასეთი Shelby Mustang-ი არასდროს მომხდარა

Ford-ს სურდა თავისი Mustang-ით გამოსვლა Sports Car Club of America-ს სარბოლო სერიებში, მაგრამ SCCA-ს (სადაც Corvette დომინანტობდა) არ სურდა სხვა მწარმოებლის გაბატონება და არ მოუსმენდა Ford-ს წესების შეცვლის შესახებ მოთხოვნაზე. რის გამოც, Ford-მა შელბი დაიქირავა, რათა მას Mustang-ი მაქსიმალურად მძლავრი შეექმნა, ხოლო Ford-მა მისი Cobra-ს პროგრამა სრულიად დაასპონსორა.


12. GT40 დენ გარნისთვის საკმაოდ პატარა აღმოჩნდა

შელბიმ და Ford-მა საუკეთესო პილოტები მოიყვანეს ლეგენდარული GT40-ისთვის, ისეთები როგორებიცაა: ბრიუს მაკლარენი (დიახ, Mclaren-ის დამაარსებელი) და დენ გარნი. ეს უკანასკნელი კი იმდენად დიდი იყო ფიზიკურად, რომ ავტომობილში ვერ ეტეოდა. შესაბამისად მათ მოუწიათ 4 ინჩიანი აგებულების დამატება.


13. პოპულარილი შეხედულებისდა მიუხედავათ, ყველა Cobra არ იყო კარგად მანევრირებადი

Dragon Snake Cobra-ს ერთ-ერთი მოდიფიკაციაა, რომელიც კარგი მანევრირებით არ გამოირჩეოდა, შესაბამისად დატუნინგების შემდეგ მილის მეოთხედი მის პრობლემას არ წარმოადგენდა. იგი იმდენად მძლავრი გახდა, რომ გასაჩერებლად პარაშუტი სჭირდებოდა.


14. Supersnake Cobra - როგორც შელბის პერსონალური რაკეტა

1965 წელს, ქეროლმა შექმნა Supersnake როგორც Cobra-ს ულტიმატუმი ვერსია პირადი სიამოვნებისთვის. კარბურატორს ორი სუპერდამჭირხნი ემსახურებოდა, რაც საბოლოო ჯამში 800 ცხენის ძალას იძლეოდა.


15. შელბის მეგობრისთვის - ბოლ ქოსბისთვის ნამდვილი კოშმარი იყო Supersnake

შელბიმ სულ ორადორი Supersnake შექმნა - ერთი თავისთვის, ხოლო მეორე მისი მეგობარ ბილ ქოსბისთვის. ეს უკანასკნელი კი ლამის გარდაიცვალა მისი დამორჩილების მცდელობის დროს და უმალვე უკან დაუბრუნა. რამაც საბოლოოდ გადაუწურა იმედი მისი შეძენის თაობაზე.


16. ოდესღაც შეგეძლოთ Cobra-ს შეკვეთა ავტომატური გადაცემის კოლოფით

ზოგადად არ მესმის რატომ უნდა ქნა ეს ადამიანმა, თუმცა 16 პირმა თავის დროზე მიიღო ეს გადაწყვეტილება.


17. მას გააჩნდა უსაზღვრო სიყვარული ჩილის მიმართ

ქალაქური ლეგენდაა ასეთი, რომელი მოგვითხრობს თუ როგორ გადაურჩა შეფი შელბის ხელს რადგან მან ჩილში ლობიოს მარცვლები ჩაუყარა. Mustang-ისა და Cobra-ს გარდა ასევე ჩილიც მისი ცხოვრების განუყრელი ნაწილი იყო. დასავლეთ ტექსასში ტერლინგუას პატარა ქალაქში იგი 220.000 აკრს (დაახლოებით 89030 ჰექტარი) მიწას ფლობდა, სადაც თანადააფუძვნა მსოფლიოს პირველი ჩილის სამზარეულო. იგი დღესაც ფუნქციონირებს eponymous chili brand-ის გვერდით.


18. ჩილის რესტორნები ქეროლის გამო არსებობს

ლარი ლევინი, ჩილის დამაარსებელი და ქეროლის სიძე, ტერლინგუაში გადიოდა პრაქტიკებს მანამ, სანამ გახნიდა პირველ ყველგან მყოფ რესტორნებს დალასში.


19. ეს კი ყველაზე სწრაფი Shelby-ია რომელიც ოდესმე შექმნილა.

ამ მოდელს, Cooper Monaco King Cobra ქვია, რომლის შასიც ჯონ კუპერმა დაამზადა, სადაც ქეროლმა Ford-ის V ტიპის 8 ცილინდრიანი 4.7 ლიტრი მოცულობის ძრავი ჩადგა. ყოველივე ეს კი ჯამში Lola-ს ბაზაზე დაფუძვნებული GT40-ის წინამორბედი იყო. მაგრამ მისი სიჩქარიდან გამომდინარე, იგი ხშირად მარცხდებოდა ავტომობილებთან, რომლებიც საბოლოოდ განვითარდა Can Am ტიპის დისციპლინაში.